Mrużenie oczu u dzieci i dorosłych – dlaczego to robimy?

Mrużenie oczu to najczęściej odruch na silne światło lub podrażnienie oka. Możemy to zauważyć przy przejściu z ciemnego pomieszczenia do jasnego, włączając jasną lampę albo gdy coś dostanie się nam do oka - rzęsa czy mała muszka. Jeśli jednak mrużenie występuje podczas czytania lub próbie przyglądania się czemuś - to sygnał niepokojący.

Mrużenie oczu – przyczyny

Istnieje kilka istotnych powodów, dla których mrużysz oczy. Niektóre z nich można określić jako fizjologiczne i są one wówczas naturalnym odruchem. Czasem powody mają bardziej skomplikowane podłoże.

• Nadwrażliwość na światło

Prawidłowo funkcjonujące źrenice po pewnym czasie przyzwyczajają się do zmiany warunków poprzez zwężenie otworów źrenicznych. To mechanizm regulujący ilość wpadającego do oka światła.

Jeżeli jednak warunki nie są inne niż zazwyczaj, a mrużenie oczu jest silniejsze i nie mija - może to świadczyć o światłowstręcie. Wymaga to konsultacji lekarskiej bowiem nadwrażliwość na światło może mieć związek z licznymi schorzeniami, niekoniecznie dotyczącymi narządu wzroku.

• Zmęczenie oczu i suchość

Kolejnym powodem, dla którego możesz mieć problemy z mrużeniem oczu, jest tzw. zespół suchego oka. Ten problem pojawia się wtedy, gdy masz niewystarczająco nawilżone oczy. Wiele osób, które pracują przed komputerem czy też mało śpią, odczuwają takie objawy. Krople nawilżające do oczu to prosty sposób by przynieść ulgę zmęczonym oczom. Korzystaj z nich zawsze, gdy odczuwasz pogorszenie komfortu.

Czy wiesz, że problem z suchością oczu dotyka kobiety w okresie okołomenopauzalnym? Hormony wpływają na wiele procesów w organizmie, w tym także na fizjologię oka.

• Podrażnienia chemiczne lub mechaniczne

Skłonność do mrużenia oczu występuje między innymi po kontakcie z mocno chlorowaną wodą (np. na basenie), przy narażeniu na silny wiatr, zakurzone lub zapylone powietrze. Podrażnienia wywołują też niektóre kosmetyki.

• Krótkowzroczność

Mrużenie oczu podczas próby dojrzenia szczegółów to mechanizm kompensacyjny przy wadzie wzroku. Regulacja ilości światła padającego na siatkówkę pozwala na krótko uzyskać lepszą ostrość. Czywiście samemu u siebie trudno dostrzec takie zachowanie. Jeśli ktoś z Twoich bliskich mówi Ci, że mrużysz oczy - nie lekceważ tego. Podobnie, gdy Ty zauważysz to u kogoś - poinformuj o tym. Proste badania wzroku pozwolą ustalić, czy rozwinęła się u Ciebie krótkowzroczność.

• Schorzenia oczu

Innym powodem, dla którego możesz odruchowo mrużyć oczy, są choroby rogówki. Nieleczone powodują pogłębianie się stanów zapalnych i odczuwalne pogorszenie się wzroku. Ten problem często łączy się ze światłowstrętem. Chorobom rogówki towarzyszą także łzawienie, ból oczu i głowy i znaczący spadek ostrości widzenia.

Podobnie jest z:

- zapaleniem spojówek
- zapaleniem brzegów powiek
- stan zapalny tęczówki

• Ciało obce w oku

W tym przypadku zwykle nie mamy wątpliwości, że przyczyną jest intruz. Ciało obce w oku powoduje silną reakcję wrażliwej gałki ocznej. Mrużenie, silniejsze wydzielanie łez mają na celu wypłukanie drażniącej drobinki - owada, pyłku lub rzęsy. Bywa też tak, że musi interweniować okulista, jeśli do oka trafił metalowy opiłek lub coś podobnego.

Mrużenia oczu a choroby

Mrużenie oczu może wynikać także z kilku poważnych schorzeń i być pośrednim objawem zaburzeń. Jeśli występują też inne niepokojące symptomy - należy umówić się do okulisty, bo czasem to co wydaje się tylko prostą niedogodnością, pogłębia się, powodując nieodwracalne zmiany:

Jaskra – to bardzo podstępna choroba, która rozwija się nie tylko u osób starszych. Brak leczenia oznacza postępującą destrukcję struktur gałki ocznej.

Choroby tarczycy – kilka z nich bezpośrednio wpływa na funkcje wzroku. Choroba Hashimoto, orbitopatia tarczycowa lub choroba. np. Gravesa-Basedowa.

Choroby genetyczne – mrużenie oczy jest objawem takich chorób jak:

• syndrom IFAP
• zespół Alstroma
• albinizm oczny
• zespół Ruda

Migrena – intensywny i nawracający ból głowy bardzo często powoduje jednocześnie nadwrażliwość na światło.

Innym zjawiskiem jest natomiast blefarospazm, czyli kurcz powiek.

Źródła:

Bradley J. Katz, Kathleen B. Digre, Diagnosis, pathophysiology, and treatment of photophobia [w:] Survey of Ophthalmology 2016 Jul-Aug;61(4)

C.W. McMonnies, Diagnosis and remediation of blink inefficiency [w:] Contact Lens & Anterior Eye 2021 Jun;44(3)

S. Hatt, D. Leske, P. Kirgis, E. Bradley, J. Holmes, The effects of strabismus on quality of life in adults [w:] American Journal of Ophthalmology 2007, Volume 144, Issue 5

B. Kaynarkaya, Ş. Eren, Squinting: A Complete Medical Overview [w:] Acibadem Health Library August 2, 2026