Cheiroskop - ważny w okulistyce i ortoptyce

Badania okulistyczne to szerokie spektrum różnych metod oceny stanu narządu wzroku. Do mniej znanych należy cheiroskop, który pozwala sprawdzić funkcję widzenia obuocznego. Co ważne - jest on niezwykle istotny w badaniach dzieci, choć nie tylko. Co dokładnie i w jaki sposób sprawdza cheiroskop? Dowiesz się z tego artykułu.

Cheiroskop w okulistyce

Oko ludzkie to skomplikowana struktura i badania poszczególnych jego funkcji wymagają zastosowania różnych metod i sprzętów. Cheiroskop to urządzenie, które jest wykorzystywane do oceny widzenia stereoskopowego.

Z badaniami za pomocą cheiroskopu możemy zetknąć się w ściśle związanych ze sobą obszarach medycyny - okulistyce oraz ortoptyce. Istotą jest w tym przypadku sprawdzenie
współpracy obojga oczu. Nazwa cheiroskop jest złożona z dwóch terminów: cheir, które oznacza rękę, i skopein oznaczający obserwację.

Zastosowanie cheiroskopu polega na odzworowaniu przez pacjenta rysunkiem tego, co dostrzega oko. Jest to narzędzie, które pozwala ocenić znacznie więcej niż badania ostrości wzroku.

Zaburzenia diagnozowane przez cheiroskop

Dzięki cheiroskopowi specjalista może sprawdzić koordynację wzrokowo-ruchową. Aparat ten umożliwia jednoczesną prezentację osobnych bodźców wzrokowych dla prawego i lewego oka. W ten sposób sprawdza się poprawność integracji obrazów uzyskiwanych przez oboje oczu w procesie widzenia.

Przy jakich schorzeniach lub nieprawidłowościach wskazane jest badanie cheiroskopem? Należy tu wymienić:

• rozpoznanie zeza
• weryfikacja fuzji wzrokowej
• diagnozowanie leniwego oka (inaczej - supresji)

Cheiroskop służy także do ortoptycznych ćwiczeń akomodacji i fuzji oraz do obserwacji postępów terapii widzenia.

Badanie cheiroskopem - kto wykonuje?

Badanie cheiroskopem najcześciej wykonujemy w gabinecie ortoptysty. Jest to specjalizacja skupiona na zaburzeniach widzenia obuocznego i zjawisku wspomnianego zeza. Rzadziej metoda ta jest stosowana przez okulistów i optometrystów, jako rozszerzenie podstawowych badań wzroku. Cheiroskop ma największe znaczenie dla diagnostyki zaburzeń widzenia obuocznego u dzieci.

Przebieg badania cheiroskopem

Badanie cheiroskopem jest łatwe i bezbolesne. Aparat ten wygląda jak stolik, a umieszczona przy nim część optyczna wyposażona jest w system luster lub przegród optycznych. Służą one rozdzieleniu pola widzenia. Osoba poddana badaniu siada przy stoliku, wspiera głowę na podpórce i patrzy przez coś, co przypomina duże okulary. Pod ręką jest umieszczona czysta kartka. Obrazy generowane przez cheiroskop dla obojga oczu są odseparowane (inny wzór dla jednego i inny dla drugiego oka), a zadaniem pacjenta jest narysowanie tego, co widzi.

Nieskomplikowana współpraca specjalisty z pacjentem sprawia, że badanie cheiroskopem może być przeprowadzone u małych dzieci. Do odtworzenia są proste schematy i kształty. Stworzony przez badaną osobę rysunek jest oceniany pod kątem położenia obiektu, precyzyjności wzoru, ewentualnych zniekształceń. Dzięki tej metodzie dowiadujemy się czy obrazy z obojga oczu są prawidłowo łączone przez mózg.

Do badania cheiroskopem nie trzeba się w żaden sposób przygotowywać. Osoby, które mają wadę wzroku i noszą okulary korekcyjne lub soczewki, powinny jedynie zabrać z sobą to, czego używają. Wskazane jest, by pacjent podczas badania był zrelaksowany i wypoczęty.

Bibliografia:

1. Venkata M. Kanukollu, Gitanjli Sood, Strabismus [w] National Library of Medicine, StatPearls Publishing 2023 Nov 13.
2. K. Kakeue, M. Mihara, A. Hayashi, Utility of a cheiroscope to test for simultaneous perception and sensory Fusion [w:] Clinical & Experimental Optometry 2023 Jan;106(1).
3. M. Taub, P. Schnell, The Stars in Our Eyes. Take a look at the spatial insight that the Van Orden star can offer [w:] Review of Optometry 2022, 15 June.