Wada wzroku a prawo jazdy

Słabszy wzrok nie oznacza automatycznie braku możliwości zdobycia prawa jazdy. Dla większości kierowców wada wzroku wiąże się po prostu z koniecznością noszenia odpowiedniej korekcji podczas jazdy oraz odpowiednim kodem w dokumencie. Warto jednak wiedzieć, jakie konkretnie warunki i kody obowiązują, aby uniknąć problemów podczas badania lekarskiego i ewentualnej kontroli drogowej.

Badanie wzroku na prawo jazdy

Osoby, które chcą zdobyć prawo jazdy, muszą przed rozpoczęciem kursu uzyskać od lekarza dokument potwierdzający zdolność do kierowania pojazdem. Lekarz orzecznik przeprowadza kilka ważnych badań, które dowodzą braku przeciwwskazań. Jednym z kryteriów jest sprawność widzenia. Wada wzroku nie musi być żadną przeszkodą w uzyskaniu uprawnień.

Prawo jazdy - badania na wzrok

Badania lekarskie dla kandydatów na kierowców to kwestia bezpieczeństwa zarówno samego kandydata, jak i wszystkich innych uczestników ruchu. Prawidłowe widzenie to absolutna podstawa. Chodzi o umiejętność dostrzegania wszystkiego, co dzieje się dookoła, prawidłowej oceny odległości i wielu innych szczegółów. Dlatego badania na prawo jazdy obejmują:

• ostrość widzenia (z korekcją lub bez)
• pole widzenia
• widzenie zmierzchowe i wrażliwość na olśnienie (szczególnie istotne dla kierowców zawodowych),
• widzenie przestrzenne (stereoskopia)
• prawidłowe rozpoznawanie barw

Jeśli nosisz okulary lub soczewki kontaktowe, koniecznie weź je ze sobą na badanie lekarskie!

Kryteria, które dopuszczają daną osobę do możliwości prowadzenia pojazdów, to:

• obuoczna ostrość wzroku nie mniejsza niż 0,5 po korekcji. To oznacza zdolność odczytania cyfr i liter z piątego rzędu tablicy Snellena od góry.
• pole widzenia powinno wynosić co najmniej 120° - zakres minimum wynosi 50° na lewo i prawo oraz 20° w górę i w dół.

Kody ograniczeń w prawie jazdy – okulary czy soczewki?

Gdy lekarz orzecznik stwierdzi u kandydata wadę wzroku, umieści w orzeczeniu odpowiednie informacje. Po otrzymaniu uprawnień - na odwrocie prawa jazdy takiej osoby znajdzie się odpowiedni kod z grupy 01:

• 01.01 – okulary – uprawnia do prowadzenia pojazdu wyłącznie w okularach korekcyjnych. Jazda w soczewkach kontaktowych jest traktowana przez policję jako brak wymaganych warunków, co grozi mandatem.
• 01.02 – soczewki kontaktowe – uprawnia do jazdy wyłącznie w soczewkach.
• 01.05 – przepaska na oko – stosowana w uzasadnionych przypadkach medycznych.
• 01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe – najwygodniejsze rozwiązanie, dające kierowcy swobodę wyboru w zależności od potrzeb chwili i preferencji.
• 01.07 – indywidualna korekcja lub ochrona wzroku.

Jazda w okularach bez wpisu

Jazda w okularach bez wpisu w prawie jazdy (lub odwrotnie - prowadzenie pojazdu w soczewkach, gdy w dokumencie widnieje kod 01.01 oznaczający wyłącznie okulary) jest traktowana przez policję jako prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień lub niezastosowanie się do ograniczeń określonych w dokumencie.

Jeśli podczas kontroli drogowej okazuje się, kierowca dopuścił się jazdy w okularach bez wpisu, funkcjonariusz weryfikuje pole nr 12 na odwrocie prawa jazdy. Jeśli widnieje tam kod inny dla formy korekcji, z której aktualnie kierowca korzysta, to grozi mu mandat karny w oparciu o art. 94 Kodeksu wykroczeń.

Dlatego jeśli nosisz zamiennie okulary i soczewki, poproś lekarza orzecznika o wpisanie kodu 01.06. Wówczas bez przeszkód możesz korzystać z dowolnej metody korekcji wady wzroku.

Okres ważności prawa jazdy przy wadzie wzroku

Prawa jazdy dla kategorii (AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T) wydawane są maksymalnie na okres 15 lat.
Jeśli jednak u kandydata stwierdzono wadę wzroku lub inną dolegliwość wymagającą okresowej kontroli, lekarz orzecznik wyda orzeczenie na krótszy czas (np. na 1 rok, 2 lata, 5 lat lub 10 lat).

Przed upływem tego terminu należy ponownie przejść badanie lekarskie i wymienić dokument w wydziale komunikacji.

Prawo jazdy a widzenie jednooczne

Osoba, która ma sprawne tylko jedno oko, także może otrzymać prawo jazdy kategorii A i B. Obowiązują tu jednak konkretne warunki medyczne:

• Czas od utraty widzenia - musi upłynąć co najmniej 1 rok od momentu utraty widzenia w jednym oku lub powstania jednooczności (celem jest zapewnienie czasu na adaptację organizmu, a tym samym też stabilizację stanu). Dopiero po tym czasie kandydat może ubiegać się o uzyskanie uprawnień.
• Ostrość wzroku - oko sprawne musi posiadać ostrość widzenia wynoszącą co najmniej 0,8 dioptrii (po ewentualnej korekcji).
• Pole widzenia - kandydat musi mieć w sprawnym oku prawidłowe pole widzenia.

Daltonizm a prawo jazdy

Wbrew mitom i powszechnym obawom, daltonizm nie wyklucza uzyskania prawa jazdy i nie stanowi żadnego przeciwwskazania. Warto w tym miejscu zauważyć, że daltonizm nie oznacza, że dana osoba widzi swoje otoczenie czarno-biało i nie rozpoznaje żadnych kolorów. To zaburzenie oznaczać może szerokie spektrum, w którym pojawiają się problemy z rozpoznawaniem niuansów. Specjalistyczne badania w tym zakresie obejmują lampę Wilczka lub tablicach Ishihary.

Podstawa prawna

1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.) – reguluje kwestie wydawania uprawnień, okresów ważności dokumentów i wymagań wiekowych.
2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020 r. poz. 1622 z późn. zm.) – Załącznik nr 2 precyzyjnie określa szczegółowe wymagania zdrowotne dotyczące narządu wzroku dla poszczególnych kategorii praw jazdy.
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 2226 z późn. zm.) – określa wykaz kodów i podkodów ograniczeń w prawie jazdy (grupa 01).