Kim jest refrakcjonista?

Refrakcjonista jest specjalistą, który zajmuje się pomiarem ostrości wzroku oraz doborem odpowiedniej metody korekcji. Wady refrakcji to rozpowszechniony problem wśród ludzi w każdym wieku. Sprawdź kiedy warto umówić się na wizytę do refrakcjonisty i jaką pomoc możemy od niego uzyskać.

Zakres badań refrakcjonisty

W kompetencjach refrakcjonisty znajdują się badania skoncentrowane na refrakcji. Jest to zjawisko polegające na załamywaniu promieni świetlnych przechodzących przez ośrodki optyczne oka, czyli przez rogówkę i soczewkę.

W praktyce refrakcjonista wykonuje szczegółowe pomiary narządu wzroku, aby ustalić, czy światło skupia się prawidłowo na siatkówce. Jeśli dzieje się inaczej - specjalista dobiera korekcję o odpowiednich parametrach optycznych, które wyrażane są w dioptriach.

• Ocena ostrości widzenia do dali i do bliży za pomocą tablic Snellena lub cyfrowych tablic testowych.
• Badanie refrakcji obiektywnej - wykonywane za pomocą autorefraktometru (tzw. komputerowego badania wzroku).
• Badanie refrakcji subiektywnej - precyzyjne dopasowanie soczewek próbnych na podstawie informacji zwrotnych od pacjenta (ocena wyraźności obrazu).
• Pomiar rozstawu źrenic (PD) oraz parametrów montażowych soczewek okularowych.
• Dobór okularów: jednoogniskowych, progresywnych lub do pracy przy komputerze.

Jakie zaburzenia i wady wzroku rozpoznaje refrakcjonista?

Refrakcjonista koncentruje się na funkcjonalnych wadach wzroku. Nie leczy chorób oczu takich jak jaskra czy zwyrodnienie plamki żółtej. To jest zakres działań lekarza okulisty.

Refrakcjonista natomiast diagnozuje przyczyny niedogodności wynikających z niewłaściwego skupiania światła przez oko:

1. Krótkowzroczność - światło skupia się przed siatkówką; pacjent dobrze widzi z bliska, ale obraz w dali jest zamazany.
2. Dalekowzroczność (nadwzroczność) - światło skupia się za siatkówką; powoduje trudności w ostrym widzeniu obiektów położonych blisko, a często także astenopię.
3. Astygmatyzm - wada spowodowana zniekształceniem rogówki lub soczewki objawia się nieostrym widzeniem bez względu na odległość oraz zaburzeniami widzenia źródeł światła.
4. Prezbiopia (starczowzroczność) - związany z wiekiem proces utraty elastyczności soczewki oka, który uniemożliwia dostosowanie aparatu optycznego oka do zmiany odległości. Zwykle zaczyna się po czterdziestym roku życia, a utrudnia przede wszystkim czytanie i pracę z bliska.

Kiedy warto udać się do refrakcjonisty?

Wizyta u refrakcjonisty to idealne rozwiązanie, gdy Twoim problemem nie jest choroba, lecz zwyczajna wada wzroku. Z pewnością termin wizyty będzie możliwy znacznie szybciej niż do lekarza. Umów się na konsultację u refrakcjonisty jeżeli:

• odczuwasz jakiekolwiek pogorszenie ostrości widzenia w dali lub z bliska;
• zdarza ci się doświadczać, nawet tylko przez chwilę, podwójne widzenie;
• zauważasz u siebie częstsze mrużenie oczu (które jest rodzajem kompensacji przy osłabieniu widzenia;
• podczas czytania i pracy przed ekranem boli Cię głowa i nie możesz się skupić;
  chcesz zamówić nowe okulary korekcyjne.

Osoby, które mają wadę wzroku i noszą okulary korekcyjne, powinny kontrolować swój wzrok przynajmniej raz na dwa lata (jeśli nie zalecono inaczej). Może się zdarzyć, że z biegiem czasu wada wzroku nieco się pogłębia. Dlatego należy weryfikować systematycznie adekwatność mocy soczewek okularowych do aktualnego stanu oczu.

Źródła:

J. Beesley, C. J. Davey, D. B. Elliott, Subjective refraction and prescribing styles used by UK optometrists [w:] Ophthalmic and Physiological Optics Volume 45, pages 1113–1125 (2025)

G. Rodríguez-Zarzuelo, Á. Gómez-Niño, R. Martín-Herranz, A Delphi study to identify and assess professional competencies in the education of optometrists [w:] Journal of Optometry Volume 16, Issue 2, April–June 2023

S. Backhouse, N. G. Chiavaroli, K. L. Schmid, T. McKenzie, A. L. Cochrane, G. Phillips, I. Jalbert, Assessing professional competence in optometry – a review of the development and validity of the written component of the competency in optometry examination (COE) [w:] BMC Medical Education Volume 21, article number 11 (2021)